جزئیات پژوهش و متدولوژی ارزیابی
در این پژوهش، محققان از ترکیب ارزیابیهای نوروسایکولوژیک و اسکن ساختاری MRI برای سنجش تواناییهای شناختی و حجم نواحی مختلف مغز در ۶۵ مرد سالم (با بهره هوشی نرمال و دامنه سنی ۱۸ تا ۲۹ سال) استفاده کردند. تمامی شرکتکنندگان بهمنظور حذف عوامل مداخلهگر، بهگونهای انتخاب شدند که سابقه بازیهای ویدئویی مداوم نداشتند.
شرکتکنندگان آزمونهای روانشناختی متعددی را برای ارزیابی ابعاد مختلف کارکرد اجرایی انجام دادند. کارکرد اجرایی شامل تواناییهای عالی مغز برای برنامهریزی، تصمیمگیری، استدلال، حل مسئله و مدیریت توجه است. برای سنجش مستقیم این متغیرها در ابزارهای بالینی، از آزمونهایی نظیر
آزمون عملکرد مداوم (CPT)
برای سنجش نگهداری توجه و
آزمون Go/No-Go
برای اندازه گیری میزان کنترل مهاری استفاده میشود.
یافتههای ارزیابی شناختی و ساختار ماده سفید مغز
طبق اظهارات دکتر تام ای. هامر (نویسنده اصلی مطالعه): «هرچه میزان تماشای برنامههای خشن تلویزیونی گزارششده توسط شرکتکنندگان بیشتر بود، عملکرد آنها در تکالیف سنجش توجه و کنترل شناختی بهطور معناداری ضعیفتر ثبت شد.»
نکته حائز اهمیت این بود که میزان کلی تماشای تلویزیون (مستقل از محتوا) ارتباط منفی معناداری با عملکرد اجرایی نداشت؛ بنابراین، عامل اصلی افت شناختی، نوع محتوای خشن بوده است. کنترل شناختی و مهاری نقشی محوری در مهار رفتارهای تکانشی و کنترل پرخاشگری ایفا میکند. این ابعاد در پروتکلهای سنجش شناختی مانند
آزمون رنگ-کلمه استروپ
و
آزمون توجه پایدار SART
مورد ارزیابی دقیق قرار میگیرند.
ارزیابی تصویربرداری MRI نشان داد در مغز افرادی که مواجهه بیشتری با خشونت تلویزیونی داشتند، حجم ماده سفید در مسیرهای ارتباطی میان **لوب فرونتال (پیشانی)** و **لوب پاریتال (جداری)** کمتر بود. ماده سفید عایقبندی رشتههای عصبی (میهلین) را تشکیل میدهد و سرعت و کارایی انتقال پیامهای عصبی را تضمین میکند. تکامل ماده سفید تا سن ۳۰ سالگی ادامه داشته و ارتباطات بینناحیهای مغز را تقویت میکند. کاهش حجم این بافت میتواند نشانهای از تاخیر در بلوغ ساختاری مغز باشد.
ملاحظات پژوهشی و مسیر تحقیقات آینده
دکتر هامر تأکید میکند که این مطالعه مقطعی بوده و برای تعیین رابطه علت و معلولی قطعی به پژوهشهای طولی بیشتری نیاز است: «نمیتوان با قاطعیت تعیین کرد که آیا افرادی که از ابتدا کنترل شناختی و کارکرد اجرایی ضعیفتری دارند بیشتر به سمت رسانههای خشن جذب میشوند، یا اینکه تماشای مداوم محتوای خشن به مرور زمان رشد ماده سفید مغز را مختل میسازد.»
برای ارزیابی جامع ابعاد توجه و تشخیص افتهای شناختی مداوم در پروژههای تحقیقاتی و کلینیکی، پروتکلهای استانداردی همچون
تست توجه TOVA
توصیه میشوند تا میزان نقص در توجه تمرکزیافته و نگهداشتهشده بهصورت دقیق تفکیک گردد.
مرجع علمی پژوهش
Journal Reference:
Indiana University School of Medicine. Co-authors: William G. Kronenberger, Ph.D., Vincent P. Mathews, M.D., Yang Wang, M.D., and Caitlin C. Anderson (Iowa State University). Published in Brain and Cognition.